Nova ve Süpernova Nedir

Nova Nedir

Ak cüce yıldız yüzeyinde hidrojen edinmesinden kaynaklanan olağanüstü çekirdeksel patlama. Ak cüce Güneş benzeri bir yıldızdır, nükleer yakıtını tükettikten sonra kırmızı dev olur. Yıldız bu aşamada çok genişler. Ancak beyaz cüce olurken içe doğru çöker, çekirdeğinin etrafında bulunan helyum iyice sıkılaşır ve belli bir süre sonra bir patlama gerçekleşir; dış katmanları uzaya savrulur, geriye kalan kütle beyaz (ak) cücedir. Ak cüce yıldızların özellikleri: Tamamen karbon çekirdeğinden oluşur. Dünya’nın boyutundadır ama Güneş’in kütlesine sahiptir. Yoğunlukları yaklaşık 2×109 kilogram/metreküpdür. Yüzey sıcaklığı 100.000 °C’dır. Gökyüzünün en parlak yıldızı unvanına sahip Sirius’a yakın bulunan Sirius-B yakından gözlemlenebilen ilk beyaz cücedir. Bu yıldızlar soğumaya devam ederken sürekli büyürler. 100 ya da 200 milyon yıl süren ışımaları sonlandığında kara cüceye dönüşürler.
nova-ve-super-nova

Süpernova Nedir

Enerjisi biten büyük yıldızların şiddetle patlaması. Bir supernova, Güneş’ten yüz milyon kat daha parlaktır. Bu patlamalar ile ilgili astronomi, patlamayla oluşan yıldız artıklarının evrenin başka köşelerine savrularak biriktiğini ve sonradan yeni yıldız ve yıldız sistemleri oluşturduklarını varsaymaktadır. Başlangıçta yapısı, iyonize madde olan plazma şeklindeki bir süpernova parlaklığını haftalar ya da aylarla ifade edilebilecek bir süreçte kaybeder. Bu süre zarfında yaydığı enerji, güneşin 10 milyar yılda yayacağı enerjiden daha fazladır.

Modern astronomik bulgular, dünyamızdaki demir madeninin dış uzaydaki dev yıldızlardan geldiğini ortaya koymuştur. Evrende ağır metaller, büyük yıldızların çekirdeklerinde üretilir. Güneş sistemimiz ise demir elementini kendi bünyesinde üretebilecek bir yapıya sahip değildir. Demir ancak Güneş’ten çok daha büyük yıldızlarda birkaç yüz milyon dereceye varan sıcaklıklarda oluşabilmektedir. Nova veya süpernova olarak adlandırılan bu yıldızlardaki demir miktarı belli bir oranı geçince, artık yıldız bunu taşıyamaz ve patlar. İşte bu patlama sonucu, içinde demir bulunan gök taşları uzaya dağılır ve bir gök cisminin çekimine yakalanıp çarpana kadar boşlukta dolaşır. Demir madeni Dünya’da oluşmamış, gök taşları vasıtasıyla süpernovalardan taşınarak gelmiştir.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir